Home / Cây thuốc / Toàn yết còn gọi là gì? có tác dụng gì? dùng làm gì?

Toàn yết còn gọi là gì? có tác dụng gì? dùng làm gì?

Nhiều người thắc mắc Toàn yết còn gọi là gì? có tác dụng gì? dùng làm gì? Bài viết hôm nay cây có tác dụng gì sẽ giải đáp điều này.

Bài viết liên quan:

Toàn yết còn gọi là gì? có tác dụng gì? dùng làm gì?

Toàn yết còn có tên gọi khác là Đỗ bá (Quảng Nhã), Chủ bạc trùng (Tây Dương Tạp Trứ), Toàn trùng (Trung Dược Hình Tính Kinh Nghiệm Giám Biệt Pháp), Phục bối trùng (Sơn Tây Trung Dược Chí), Bọ cạp, Bò cạp (Việt Nam).

Tên khoa học :  Scorpio, Buthus martensi Karsch.
Họ khoa học : Bọ Cạp (Buthidae).

Đặc điểm toàn yết:

Đây là một loài có đốt, đầu và ngực ngắn; bụng tương đối dài hơn, phía dưới của bụng thót lại và dài, cuối cùng có ngòi mang nọc độc.

Địa lý: Thường sống ở dưới những hòn đá hoặc khe vách.

Bộ phận dùng:  Nếu dùng cả con Bọ cạp làm thuốc thì gọi là Toàn yết. Nếu chỉ dùng đuôi không thôi thì gọi là Yết vĩ. Thứ nguyên vẹn, không nát vụn, mầu vàng, trong bụng ít tạp chất và muối là tốt.

Toàn yết còn gọi là gì? có tác dụng gì? dùng làm gì?
Toàn yết còn gọi là gì? có tác dụng gì? dùng làm gì?

Mô tả dược liệu: Đầu, ngực, bụng tròn hình bầu dục, dài mà hẹp, bằng, bụng dưới giống như cái đuôi, nhăn nheo, cong, toàn thân nguyên vẹn dài khoảng 5cm. Phần đầu ngực mầu nâu đen, mặt trước có một đôi càng tương đối nhỏ và một đôi càng to giống như càng cua, mặt lưng lại có vẩy, mặt bụng có 4 đôi chân đều có 7 đốt, đầu mỗi chân đều có 2 móng móc câu. Phần bụng trên có đốt vòng, mặt lưng mầu nâu, mặt bụng mầu vàng nâu. Bụng dưới hẹp,  dài giống cái đuôi, mầu vàng nâu, cũng có đốt vòng, trên mỗi đốt đều có đường rãnh dọc, đầu đốt cuối cùng có kèm gai độc như móc câu nhọn. Bẻ gẫy chỗ bụng dưới thì bên trong rỗng. Mùi hơi tanh, vị mặn (Dược Tài Học).

Tính vị: vị mặn hơi cay, tính bình, độc.

Quy kinh: Vào kinh can.

Toàn yết có tác dụng:

Khu phong, trấn kinh.

Chủ trị: trị động kinh, co giật, uốn ván, trị các chứng phong, xoay xẩm, miệng mắt méo lệch, bán thân bất toại.


Những bài thuốc từ toàn yết:

– Trị tai điếc do Thận hư yếu: Toàn yết 49 con, Gừng sống 49 lát, cắt vừa bằng Toàn yết. Hai thứ bỏ chung vào với nhau cho đến khi Gừng khô là được. Tán thành bột. Vào đầu canh hai, uống với rượu. Tuỳ theo  sức mà uống. Ngày hôm sau, trong tai kêu như tiếng sáo diều là khỏi. Người điếc lâu năm, nên uống 2 lần (Dược Tính Chỉ Nam).

– Trị trẻ nhỏ co giật, uốn ván, động kinh, liệt mặt: Ngô công, Toàn yết, Chu sa, lượng bằng nhau, tán bột. Mỗi lần uống 0,5 – 1,5g với nước ấm (Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

– Trị trúng phong liệt nửa người, trẻ nhỏ co giật: Toàn yết (bỏ đầu, chân) 3g, Địa long (rửa sạch, sao vàng) 3g, Cam thảo 2g. Tán bột. Chia làm 5-6 lần uống trong ngày, với nước nóng (Hiện Đại Thực Dụng Trung Dược).

– Trị uốn ván: Khương hoạt, Xuyên khung, Đại hoàng, Bán hạ, Phòng phong, Xuyên ô (chế), Cương tằm, Nam tinh (chế), Bạch chỉ đều 10g, Ngô công 3 con, Thuyền thoái 10g, Bạch phụ tử 12g, Toàn yết 10g, Thiên ma 10g, Cam thảo 10g. Sắc lấy 600ml nước. Thêm Hổ phách, Chu sa mỗi thứ 3g, tán bột. Chia làm 3 phần. Mỗi lần uống 1 phần với 200ml nước sắc. Cách 6-8 giờ uống một lần (Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

– Trị  trẻ em cấp kinh (kinh giật cấp tính): Ngô công (bỏ chân, sao vàng), Đơn sa, Khinh phấn. Tán nhỏ, mỗi lần dùng 1,2 phân uống với nước sôi (Vạn Kim Tán – Thánh Huệ Phương).

– Trị trẻ nhỏ Tỳ hư, khí yếu, nôn mửa sinh ra phong, hễ nằm xuống thì bị nghẹn: Toàn yết (sao sơ), Bạch phụ tử (nướng) đều 15g, Thông minh lưu hoàng, Bán hạ (thái ra, chế với nước  Gừng, sấy khô) dều 30g. tán nhuyễn, trộn với nước cốt Gừng làm thành viên, to bằng hạt Mè lớn. Mỗi lần uống 30 viên với nước sắc Kinh giới (Yết Tiêu Hoàn – Bản Sự Phương).

– Trị viêm khớp mạn: Toàn yết 3g, Xạ hương 0,6g. Tán bột. Mỗi lần uống 1,5g với rượu ấm (Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

– Trị lao khớp: Toàn yết 9g, Ngô công 6g, Thổ miết giáp 9g. Tán bột. Mỗi lần uống 3g chung với trứng gà (Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

– Trị trẻ nhỏ bị kinh phong: Toàn yết 3g, Ngô công 4,5g, Cương tằm 6g, Câu đằng 12g, Chu sa 3g, Xạ hương 0,1g. Tán bột. Ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 3g (Hiện Đại Thực Dụng Trung Dược).

– Trị tuyến vú viêm: Toàn yết 2 con, bọc vào trong ổ bánh bao, ăn trước bữa ăn. Trị 308 ca, mắc bệnh 1-7 ngày. Khỏi 99,7% (Hồ Cần Bách – Trung Y Tạp Chí 1988, 1 : 40).

– Trị tuyến vú viêm cấp: Toàn yết 3g, bọc vào cho uống. Trị 10 ca, kết quả tốt (Trình Nhuận Tuyền – Hắc Long Giang Trung Y Dược 1988 – 1 : 23).

– Trị trúng phong liệt mặt: Toàn yết 3g, Bạch phụ tử 10g, Bạch cương tằm 10g. Tán bột. Ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 3g với rượu (Khiên Chính Tán – Dương Thị Gia Tàng Phương).

– Trị trúng phong liệt nửa người, trẻ nhỏ co giật: Toàn yết 1 con (có thể đến 3 con), Cương tằm 10g, Địa long 6g. Sắc uống (Hiện Đại Thực Dụng Trung Dược).

– Trị viêm khớp mạn: Ô đầu (chế) 10g, Toàn yết 3g, Xuyên sơn giáp 6g, Nhũ hương 5g, Thương truật 10g. Tán bột. Mỗi lần uống 6g (Toàn Yết Nhũ Hương Tán – Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

– Trị ung nhọt: Toàn yết 3g, Bạch chỉ 10g, Đảng sâm 10g. Tán bột. Mỗi lần uống 6-10g, ngày 2-3 lần (Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

– Trị khóc đêm: Toàn yết (bỏ chân,  đuôi), nhiều ít tuỳ dùng, Thanh bạc hà (sấy khô). Tán bột. Mỗi lần uống 1,5g với nước sắc Bạc hà (Thần Lục Tán – Bảo Anh Toát Yếu).

– Trị bệnh lệ đạo: Toàn yết, nướng khô, tán bột. Ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 6-9g. Trị 19 ca bệnh lệ đạo cấp, mạn. Kết quả tốt (Trung Y Tạp Chí 1987, 7 : 50).

– Trị các chứng bế, thai bị bế: Toàn yết 1 con, sấy khô, Hổ phách, Chu sa, mỗi thứ một ít. Tán bột. Mỗi lần uống 3g với nước sắc Mạch môn  (Toàn Yết Tán – Anh Đồng Bách Vấn).

– Trị kinh phong cấp và mạn, người lớn hoặc trẻ nhỏ bị bế chứng gây nên co rút, liệt: Toàn yết 30g, Địa long 15g. Tán bột. Dùng rượu nấu sôi với bột mì làm hồ, trộn thuốc bột làm thành viên, to bằng hột đậu, dùng Chu sa bọc bên ngoài. Mỗi ngày uống 5-6 viên với nước sắc Kinh giới. Tuỳ theo lớn nhỏ mà gia giảm (Kê Phong Phổ Tế Phương).

– Trị mụn nhọt độc, lở loét: Toàn yết 3 phần, Chi tử 7 phần. Nấu chung với dầu vừng cho sôi rồi cho sáp ong vào nấu thành cao, dùng đắp lên mụn nhọt (Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

Qua bài viết Toàn yết còn gọi là gì có tác dụng gì dùng làm gì? của chúng tôi có giúp ích được gì cho các bạn không, cảm ơn đã theo dõi bài viết.

Từ khóa liên quan:

  • thuốc toàn yết
  • toàn yết giá bao nhiêu
  • toàn yết mua ở đâu
  • tác dụng toàn yết
  • công dụng toàn yết
  • toàn yết chữa trị bệnh gì

Để lại bình luận

Để lại bình luận

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *